Ngày 23/9/2009 tại Hà Nội, Dự án Phát triển nguồn nhân lực Du lịch
Việt Nam
đã tổ chức Hội nghị thường niên với chủ đề “Phát triển nguồn nhân lực du lịch gắn với giảm nghèo: Miền đất cần sự
khai phá”.
Đóng góp của du lịch cho giảm nghèo
ngày càng được công nhận là một khía cạnh quan trọng của ngành, đảm bảo sự đánh
giá cao và được nhấn mạnh hơn trong tất cả các hình thức của chương trình,
chính sách và đầu tư phát triển du lịch. Tuy nhiên, những ý nghĩa đầy đủ về phát
triển nguồn nhân lực có thể giữ vai trò gì trong việc tăng cường tiềm năng giảm
nghèo của du lịch vẫn còn chưa được đánh giá đúng mức. Mục tiêu chính của Hội
nghị lần này là nhằm phân tích những ý nghĩa giảm nghèo của công tác phát triển
nguồn nhân lực trong ngành du lịch Việt Nam và những đóng góp vào lĩnh vực này
của Dự án Phát triển nguồn nhân lực du
lịch, trên cơ sở đó đề xuất các sáng kiến phát triển nguồn nhân lực nhằm
tăng cường sự đóng góp của du lịch vào vấn đề giảm nghèo trong tương lai.
Sau phần giới thiệu chương trình của chủ tọa Hội nghị,
chuyên gia Mary Wrixon của Dự án đã
giới thiệu về Hệ thống tiêu chuẩn kỹ
năng nghề quốc gia VTOS và một số kết quả hữu hình. Hệ thống VTOS là một hệ
thống công nhận kỹ năng nghề quốc gia, được thiết kế nhằm nâng cao chất lượng
và tiêu chuẩn kỹ năng nghề của nhân viên trong ngành Du lịch. Hệ thống này gồm
những thành phần chính: tiêu chuẩn VTOS tương đương tiêu chuẩn quốc tế cho 13
kỹ năng nghề được hỗ trợ bởi tài liệu và DVD hướng dẫn đào tạo; chương trình
Phát triển Đào tạo viên dành cho các đào tạo viên tới từ các doanh nghiệp và
giáo viên các trường Du lịch; sự tham gia của Hội đồng cấp chứng chỉ nghiệp vụ Du lịch Việt Nam (VTCB) trong việc thẩm định và cấp
chứng chỉ cho những nhân viên thành thạo tiêu chuẩn VTOS. Bà Mary cũng cho
biết, Dự án đã đạt được một số kết quả đáng kể với Hệ thống VTOS: 10 trung tâm
thẩm định được thiết lập tại các trường và 44 doanh nghiệp du lịch được sử dụng
để đánh giá kỹ năng nghề của nhân viên; hơn 1.000 nhân viên đã được thẩm định
cùng hơn 4.700 nhân viên khác đã đăng ký để được thẩm định; hơn 2.300 Đào tạo
viên VTOS.
Tiếp theo, chuyên gia tư vấn Douglas Hainsworth đã có bài trình bày với chủ đề “Mối quan hệ của việc phát triển nguồn nhân
lực du lịch và xóa đói giảm nghèo”. Ngành Du lịch là ngành cần nhiều lao
động, tạo ra việc làm cho lao động nữ và lao động trẻ kể cả việc làm thời vụ,
tạo giá trị gia tăng cho sản phẩm làm tại địa phương và phát triển kinh tế địa
phương đa dạng với hiệu quả cao. Tổ chức Du lịch thế giới (UN-WTO) đã đề xuất
các cơ chế hỗ trợ Du lịch giảm nghèo trong đó người nghèo có thể được tạo việc
làm tại doanh nghiệp du lịch hoặc cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho doanh nghiệp,
hoặc bán sản phẩm hoặc dịch vụ trực tiếp cho du khách. Việc phát triển nguồn
nhân lực có thể giúp cho người nghèo, thể hiện bằng việc: phát triển kỹ năng
nghề, đào tạo nghề tại chỗ hay thực tập; kỹ năng phát triển sản phẩm mới và
nâng cấp chất lượng sản phẩm hiện có; đào tạo cách tiếp cận thị trường, nhận
thức về du lịch, dịch vụ, thân thiện và kỹ năng bán hàng; các kỹ năng xây dựng
và điều hành doanh nghiệp nhỏ. Trên cơ sở các nội dung đã trình bày, chuyên gia
Douglas đề xuất các ý tưởng: Tạo cơ hội để người nghèo tiếp cận các khóa đào
tạo du lịch và thiết kế nội dung đào tạo phù hợp, tập trung hơn vào du lịch
giảm nghèo, chính sách, chương trình và sáng kiến phát triển nguồn nhân lực, để
xây dựng và phát triển các phương pháp phát triển nguồn nhân lực phù hợp với
người nghèo, các vùng nông thôn và các điểm du lịch hiện nay.
Hội nghị tiếp tục tìm hiểu hai trường hợp thành công điển
hình. Đầu tiên là trường hợp của khu Jetwing do chuyên gia Hiran Cooray từ Sri Lanka trình
bày. Hoạt động du lịch tại khu vực này hướng tới cộng đồng, mang lại công ăn
việc làm cho thanh niên ở trong khu vực đó và ở các vùng phụ cận. Còn đại biểu
của Việt Nam là bà Phạm Thị Vy, hiệu trưởng trường Trung cấp Kinh tế - Du lịch Hoa Sữa đã chia sẻ về hoạt động của
trường. Là một trường tư thục, hàng năm trường Hoa Sữa đào tạo miễn phí cho
khoảng 500 học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Mặc dù chất lượng đầu vào rất thấp,
nhưng học sinh ra trường vẫn đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng cao, với tỷ lệ tìm
được việc làm gần 100%. Câu trả lời cho nghịch lý trên chính là ở hệ thống nhà
hàng thực hành, cửa hàng giới thiệu sản phẩm của học sinh, vừa giúp học sinh có
điều kiện thực hành và áp dụng ngay kiến thức vừa được học tại trường, đồng
thời tạo ra nguồn kinh phí hoạt động cho trường.
Ngoài bài trình bày về kinh nghiệm giảm nghèo ở khu vực đô
thị của trường Hoa Sữa, ông Reid Ridgeway từ Trung tâm Đào tạo Du lịch sinh
thái, Thái Lan chia sẻ với cử tọa về kinh nghiệm giảm nghèo từ các điểm du lịch
ở nông thôn của mình. Về phía Dự án, Đồng giám đốc châu Âu là ông Jozef van
Doorn cũng đóng góp ý kiến về “VTOS phải làm gì để giảm nghèo”, đồng thời liên
hệ với các kết quả chính của Dự án đối với việc giảm nghèo trong ngành Du lịch.
Các đại biểu chia nhóm thảo luận trước khi kết thúc bằng phần thảo luận tập thể
và bài kết thúc của chủ tọa hội nghị.
